QUÁCH TẤT KIÊN (Chủ biên)
CAO HỒNG HUỆ – TRẦN NGỌC KHOA – PHẠM THỊ MIỆN
HỒ TẤN MINH – TRẦN THỊ THANH – NGUYỄN NGỌC TÚ

NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

Hướng dẫn sử dụng sách

Khám phá
Ở phần này, trước tiên, em cần đọc và quan sát để nhận biết kiến thức mới
trong bài học. Sau đó, để hiểu rõ hơn em cần hoàn thành các bài tập
trong hoạt động

Làm .

Luyện tập
Thực hiện các câu hỏi, bài tập ở phần này giúp em củng cố, rèn luyện
kiến thức, kĩ năng trong bài học.

Thực hành
Phần này gồm các nhiệm vụ giúp em rèn luyện kĩ năng sử dụng máy tính,
phần mềm tin học.

Em ã học
Nội dung phần này giúp em ghi nhớ, tóm tắt ngắn gọn những kiến thức,
kĩ năng chính trong bài học.

2

Lời nói đầu

Các em học sinh thân mến!
Cuốn sách Hành trang công dân số lớp 5 sẽ hỗ trợ học tập
môn Tin học lớp 5. Cụ thể, em sẽ được tăng cường thực hành,
củng cố, rèn luyện kiến thức, kĩ năng về:
– Tìm kiếm thông tin để giải quyết vấn đề.
– Soạn thảo văn bản, tạo bài trình chiếu.
– Lập trình Scratch để tự tạo phần mềm học Toán, trò chơi
mèo bắt chim.
Hành trang công dân số lớp 5 còn hướng dẫn em ứng xử
có văn hoá trong môi trường số, phòng chống bắt nạt, dụ dỗ,
lừa đảo qua mạng.
Đặc biệt, với việc sử dụng các cảm biến khoảng cách, vị trí,
màu sắc, nam châm, em sẽ được hướng dẫn tạo chương trình
điều khiển rô-bốt tự động thực hiện những nhiệm vụ phức tạp
như: thu dọn đĩa theo màu sắc, phá huỷ lô cốt có vị trí không
cố định.
Chúc em vận dụng hiệu quả kiến thức, kĩ năng khi học tập,
vui chơi trong môi trường số .
CÁC TÁC GIẢ

3

MỤC LỤC

Trang
Hướng dẫn sử dụng sách

2

Lời nói đầu

3

Chủ đề 1. THƯ ĐIỆN TỬ

5

Bài 1. Thư điện tử

5

Bài 2. Gửi và mở tệp đính kèm thư điện tử

11

Chủ đề 2. TÌM KIẾM THÔNG TIN ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

17

Bài 1. Phòng chống bắt nạt trên mạng

17

Chủ đề 3. SOẠN THẢO VĂN BẢN

23

Bài 1. Luyện tập soạn thảo văn bản

23

Bài 2. Soạn thảo văn bản

27

Chủ đề 4. TƯ DUY LẬP TRÌNH PHẦN LẬP TRÌNH SCRATCH

32

Bài 1. Tạo phần mềm luyện tập toán

32

Bài 2. Trò chơi mèo bắt chim

43

Chủ đề 5. PHẦN LẬP TRÌNH RÔ-BỐT

52

Bài 1. Rô-bốt thu dọn đĩa

52

Bài 2. Sử dụng kết hợp nhiều cảm biến

57

Bài 3. Vận chuyển đĩa

63

4

Chủ đề

Bài

1. THƯ ĐIỆN TỬ

1

Thư điện tử

Nhiệmvụ
Thư điện tử

Thư được gửi, nhận qua Internet là thư điện tử hay email.
Để gửi và nhận thư điện tử cần có tài khoản gồm:
– Địa chỉ thư điện tử, ví dụ: dieuantm@gmail.com
– Mật khẩu, ví dụ: Ce43aB&@
Lưu ý:
– Dưới đây sử dụng dịch vụ Gmail để minh hoạ.
– Theo quy định của Gmail, trẻ em dưới 15 tuổi phải được sự đồng ý, quản lí,
giám sát của bố mẹ khi sử dụng Gmail.

1 Truy cập hộp thư
1

Truy cập trang web mail.google.com.
Đăng nhập - Tài khoản Google

+

https://accounts.google.com/InteractiveLogin/

Chọn tài khoản

Nháy chuột để chọn nếu đây là
địa chỉ email của em.
2

Chọn

Sử dụng một tài khoản khác

N AnAnTV2018
AnThanh092018@gmail.com

.

Sử dụng một tài khoản khác
Xóa tài khoản

Hình 1

5

3

Nhập địa chỉ email.

5

Đăng nhập

Nhập mật khẩu.

Tran Minh Dieu An

Tiếp tục tới Gmail

T dieuantm@gmail.com
Email hoặc số điện thoại

dieuantm@gmail.com



Bạn quên địa chỉ email?

Hiện mật khẩu

Đây không phải máy tính của bạn? Hãy sử dụng chế độ
Khách để đăng nhập một cách riêng tư.
Tìm hiểu thêm về cách sử dụng Chế độ khách
Tạo tài khoản

Tiếp theo

Bạn quên mật khẩu?

Tiếp theo

Tiếp theo
Chọn
. Cửa sổ hộp thư
mở ra như Hình 4.

6

4

Chọn

Tiếp theo

.

Hình 2

Hình 3

2 Truy cập hộp thư
Mở và đọc thư.
1

Chọn

.

Hộp thư đến

Nháy chuột vào một thư, nội dung
thư mở ra như Hình 5.
2

+

Hộp thư đến- dieuantm@gmail.com

mail.google.com/u/0/#inbox

Gmail

T

Tìm trong thư

Đang hoạt động

Google

T

ê

Soạn thư
Mail

Chính
Hộp thư đến
Chat

Mạng xã hội

3

Có gắn dấu sao

Nguyen Mai Hoa

Thư học tập - Diệu An thân mến!

Google Commuty Te.

Kem, finish setting up your new

Nguyen Duy An

Học nhóm - Chào các bạn!

Duolingo

Bạn rảnh 5 phút chứ? Hãy dành thời

Google

Cảnh báo bảo mật- Google Drive

Đã tạm ẩn
Meet

Quan trọng
Đã gửi
Thư nháp
Danh mục
Mạng xã hội
i

Nội dung cập nhật

Hình 4
3

6

Đọc nội dung thư (Hình 5).

Danh sách thư đến.
Thư chưa đọc được in đậm.

Trả lời thư.
+

Hộp thư đến- dieuantm@gmail.com

mail.google.com//mail/u/0/?pli=1#inbox/FMfcgzGxTFSlRpFbrnPNBZbrqr

Tiêu đề thư Gmail

Tìm trong thư

Đang hoạt động

Hộp thư đến
Chat

Thư học tập

2

Diệu An thân mến!

Quan trọng

Trong dự án bài tập môn Khoa học, tớ đã thu thập được một số mẫu hoa. Tớ đã chụp

Đã gửi

ảnh và ghi chú cẩn thận mẫu các loại hoa. Ngày mai họp nhóm tớ sẽ gửi cho mọi người

Thư nháp

để mình chọn ra một số loại cho vào bài trình chiếu. Nhờ An báo giờ họp nhóm nhé.

Danh mục

Cám ơn bạn rất nhiều!
Bạn: Nguyễn Mai Hoa

Mạng xã hội

1

Hộp thư đến

đến tôi

Đã tạm ẩn

i

T

Nguyễn Mai Hoa 17:22 (52 phút trước)

Có gắn dấu sao

Meet

Google

Người gửi

i

Soạn thư
Mail

T

Nội dung cập nhật

Nháy chuột vào nút

Chuyển tiếp

Trả lời

Trả lời

Nội dung thư

.
Hình 5

+

Hộp thư đến- dieuantm@gmail.com

mail.google.com//mail/u/0/?pli=1#inbox/FMfcgzGxTFSlRpFbrnPNBZbrqr

Gmail

Tìm trong thư

Thư học tập

2

Hộp thư đến

Nguyễn Mai Hoa 17:22 (52 phút trước)

Có gắn dấu sao

đến tôi

Đã tạm ẩn

Diệu An thân mến!

Quan trọng

Trong dự án bài tập môn Khoa học, tớ đã thu thập được một số mẫu hoa. Tớ đã chụp

Đã gửi

ảnh và ghi chú cẩn thận mẫu các loại hoa. Ngày mai họp nhóm tớ sẽ gửi cho mọi người

Thư nháp

để mình chọn ra một số loại cho vào bài trình chiếu. Nhờ An báo giờ họp nhóm nhé.

Danh mục

Cám ơn bạn rất nhiều!
Bạn: Nguyễn Mai Hoa

Mạng xã hội
i

T

i

Hộp thư đến

Meet

Google

Đang hoạt động

Soạn thư
Mail

Chat

T

Nội dung cập nhật

H

Nguyễn Mai Hoa
Hoa thân mến!
Tớ 20h tối mai chúng ta sẽ họp nhóm.
Có gì bạn gửi lại các ảnh chụp để cả nhóm cùng lựa chọn nhé.
Cám ơn bạn rất nhiều.
Bạn: Diệu An
A

Gửi

3

Chọn

Gửi

2

.

Soạn nội dung thư.

Hình 6

7

3 Soạn thư mới và gửi thư
1

Chọn

2

.

Soạn thư

Nhập địa chỉ thư của người nhận.

+

Hộp thư đến- dieuantm@gmail.com

mail.google.com/u/0/#inbox

Gmail

T

Tìm trong thư

hoangtm2018@gmail.com

Chính
Hộp thư đến
Chat

2

Có gắn dấu sao

Hoàng MinhMai
thân Hoa
mến!
Nguyen

bạn Minh, Commuty
Tuấn, Hải nhớ Te.
bạn rất nhiều.
Giá như
thời gian
có thể quay
để chúng
Google
Kem,
finish
setting
uplạiyour
newmình

Quan trọng

có thể chơi lại các trò chơi ngày xưa nhỉ.

Ở ngôi trường mới bạn đã quen nhiều bạn chưa? Hãy kể cho tớ nghe về cuộc sống của

Nguyen
Duy An
Học nhóm - Chào các bạn!
bạn ở ngôi trường đó nhé. Chúc bạn và gia đình năm mới sức khoẻ và nhiều niềm vui!

Thư nháp

Bạn: Trần Minh Diệu An

Danh mục

Duolingo

Sans Serif

Mạng xã hội

5

Nội dung cập nhật

Gửi

Chọn

Sau khi chọn
người nhận.

Thư học tập - Diệu An thân mến!

Từ ngày bạn chuyển trường ra miền Bắc bọn mình đã không gặp nhau. Mình và nhóm

Đã gửi

i

Mạng xã hội

Chúc mừng năm mới!

Gõ tiêu đề thư.Đã tạm ẩn
Meet

T

ê

Thư mới

Soạn thư
Mail

3

Google

Đang hoạt động

Google
Gử
Gửi
ửi

Bạn rảnh 5 phút chứ? Hãy dành thời
A

Cảnh báo bảo mật- Google Drive

A

4

.

Soạn nội dung thư.

Hình 7

thư sẽ ngay lập tức được chuyển đến hộp thư của

Gửi

4 Đăng xuất hộp thư
1

Chọn biểu tượng tài khoản T .

+

Hộp thư đến- dieuantm@gmail.com

mail.google.com/u/0/#inbox

Gmail

T

Tìm trong thư

Soạn thư

dieuantm@gmail.com

Mail

Chính
Hộp thư đến
Chat

Mạng xã hội

2

Có gắn dấu sao
Đã tạm ẩn

Meet

Google

Đang hoạt động

Quan trọng

T

ê

T

Nguyen Mai Hoa

Chào
Dieu
An mến!
Thư
học Tran
tập -Minh
Diệu An
thân

Google Commuty Te.

Quảnfinish
lý tài khoản
Google
bạn new
Kem,
setting
upcủayour

Nguyen Duy An

Học
nhóm
- Chào các bạn!
 Thêm
tài khoản
Đăng xuất

Đã gửi
Thư nháp
Danh mục
Mạng xã hội
i

Nội dung cập nhật

Duolingo

Bạn rảnh 5 phút chứ? Hãy dành thời

Chính sách quyền riêng tư Điều khoản dịch vụ

Google

Cảnh báo bảo mật- Google Drive

2

Hình 8

8

Chọn

Đăng xuất

.

Bảo mật

Thư điện tử của em là thông tin cá nhân.
Vì vậy, để tránh người khác tự ý sử dụng
hộp thư, em cần:
– Thực hiện đăng xuất mỗi khi dùng xong.
– Giữ bí mật mật khẩu.

Luyện tập

1 Khoanh vào chữ cái trước những điều kiện cần có để thực hiện gửi,
nhận thư điện tử.

A. Có máy tính kết nối Internet.
B. Có giấy, bút.
C. Có tài khoản email (địa chỉ và mật khẩu).
D. Có phong bì và tem thư.

2 Sắp xếp theo trình tự đăng nhập hộp thư điện tử.
a) Nhập địa chỉ email.
b) Nhập mật khẩu.
c) Truy cập mail.google.com.
d) Chọn

Sử dụng một tài khoản khác

.

3 Sắp xếp theo trình tự đọc thư điện tử.
a) Nháy chuột chọn

Hộp thư đến

.

b) Nnháy chuột vào thư cần đọc.
c) Đăng nhập hộp thư điện tử.

9

4 Sắp xếp theo trình tự soạn thư mới và gửi thư.
a) Chọn

Soạn thư

b) Trong cửa sổ thư mới hiện ra:
– Gõ địa chỉ thư của người nhận.
– Gõ tiêu đề thư.
– Gõ nội dung thư.
c) Đăng nhập hộp thư.
d) Nháy chuột chọn

Gửi

.

5 Sắp xếp theo trình tự đăng xuất hộp thư điện tử.
a) Nháy chuột chọn T .
b) Chọn

Đăng xuất

.

6 Khoanh vào chữ cái trước những phát biểu đúng.
A. Thư điện tử của em là thông tin cá nhân.
B. Cần giữ bí mật mật khẩu đăng nhập hộp thư điện tử.
C. Không cần đăng xuất hộp thư khi đã dùng xong.
D. Tự ý xem thư điện tử của người khác là hành vi sai trái.

7 Thực hiện các yêu cầu dưới đây.
a) Đăng nhập hộp thư điện tử.
b) Gửi một thư cho bạn.
c) Đọc thư của bạn gửi đến.
d) Đăng xuất hộp thư.

Em ã học
• Tài khoản thư điện tử gồm:
+ Địa chỉ thư.
+ Mật khẩu.
• Mật khẩu là thông tin cần được bảo mật.
• Đăng xuất hộp thư sau khi dùng xong.
10

Bài

2 Gửi và mở tệp đính kèm thư điện tử

Nhiệmvụ

1 Gửi tệp đính kèm thư
– Đăng nhập hộp thư điện tử.
– Chọn

và soạn nội dung thư tương tự như Hình 1.

Soạn thư

– Đính kèm tệp:
Bài soạn thảo
tuankiet2018@gmail.com
Bài soạn thảo
Tuấn Kiệt thân mến!
Hôm nay mình đã làm xong bài tập soạn thảo văn bản word. Mình gửi bạn
trong tệp đính kèm. Bạn xem và góp ý cho mình với nhé.
Cám ơn Tuấn Kiệt và chờ thư bạn!

A

Sans Serif
Đính kèm tệp

Gửi

1

A

Nháy chuột vào nút

. Cửa sổ Open xuất hiện như Hình 2.
Hình 1

11

Open

Organize

New folder

>

This PC
>

Search TuanKiet

>

>

<< DATA (D:) > TuanKiet

?

BaiTap-SoanThaoVanBan.docx

Windows (C:)

>

DATA (D:)
>

TuanKiet

>

BACKUP (E:)
Tất cả Tệp tin (*.*)

Open

2

Mở thư mục chứa tệp rồi chọn tệp.

3

Nháy chuột vào nút

>

>

File name: BaiTap-SoanThaoVanBan.docx

Cancel

Open

.

Hình 2

Thư mới
tuankiet2018@gmail.com
Bài soạn thảo
Tuấn Kiệt thân mến!
Hôm nay mình đã làm xong bài tập soạn thảo văn bản word. Mình gửi bạn
trong tệp đính kèm. Bạn xem và góp ý cho mình với nhé.

Tệp đã được
đính kèm

Cám ơn Tuấn Kiệt và chờ thư bạn!
BaiTap-SoanThaoVanBan.docx (13K)

A

Sans Serif

Gửi

4

Chọn

A

Gửi

.
Hình 3

Lưu ý: Em có thể đính kèm nhiều tệp trong một thư.

12

2 Mở tệp đính kèm thư
Chọn thư có tệp đính kèm.

1

Gmail

Tìm kiếm trong thư

Soạn thư
Chính
Hộp thư đến

Quảng cáo

2

Hoang Tuan Kiet

Có gắn dấu sao

Bài soạn thảo - Diệu An thân mến!
BaiTap-SoanTh...

Đã tạm ẩn
Quan trọng
Đã gửi
Thư nháp

>

Hiện thêm

Nguyen Mai Hoa

Thư học tập - Diệu An thân mến!

Google Commuty Te.

Kem, finish setting up your new Go

Nguyen Duy An

Học nhóm - Chào các bạn!

Tệp đính kèm

Hình 4

2

Nháy chuột vào tệp đính kèm.
Hoang Tuan Kiet

14:22 (2 phút trước)

đến tôi
Diệu An thân mến!
Tớ đã xem bài tập Soạn thảo văn bản mà bạn gửi. Tớ đã chỉnh sửa một vài chỗ.
Xin gửi bạn tệp đính kèm.
Chúc vui vẻ!
Bạn: Hoàng Tuấn Kiệt

Một tệp đính kèm - Gmail đã quét

i

TRONG ĐẦM GÌ ĐẸP BẰNG SEN
Trong đầm gì đẹp bằng sen,
Lá xanh, bông trắng lại chen nhị vàng.
Nhị vàng, bông trắng, lá xanh,
Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.
(Tục ngữ, ca dao Việt Nam)

BaiTap-SoanTh...

Trả lời

Chuyển tiếp

Hình 5

13

Nháy chuột vào nút

3

.

+

Hộp thư đến- dieuantm@gmail.com

mail/u/0/#inbox/QgrcJHsTjVPXHbzlrCgJbpFjXbgTwlDhNkQ?projector=1
BaiTap-SoanThaoVanBan.docx

Mở bằng Google Tài liệu

Gmail

4

Tìm ttrong thư
Tì

Google

Đang hoạt
Đ
h
độ
động

TRONG ĐẦM GÌ ĐẸP BẰNG SEN

Chọn thư mục chứa tệp.

Trong đầm gìMạng
đẹpxãbằng
sen,
hội

Chính
Save As
Hộp thư đến
Có gắn dấu sao
sa

Organize

>

Đã tạm ẩn

This PC

>

Meet

New folder

Quan trọng

>

Đã gửi

Name

>

Date modified

?

Type

No items match your search

(Tục ngữ, ca dao Việt Nam)

DATA (D:)
DieuAn
>

Danh mục

>

1 / 1

>

Save as type: Microsoft Word Document (*.docx)

Nội dung cậ
cập nhật
Trang

>

File name: BaiTap-SoanThaoVanBan.docx

Mạng xã hội
i

Nhị vàng, bông trắng, lá xanh,
Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.

Windows (C:)

>

Thư nháp

trắng lại chen nhịSearch
vàng.
DieuAn
>

xanh, bông
<< DATA (D:)Lá
> DieuAn

>

Chat

Cancel

Save

Hide Folders

Hình 6

5

Chọn

Save

Mở và xem nội dung tệp.

3 Xoá thư
Xoá thư trong hộp thư đến.
1

Chọn

.

Hộp thư đến

Gmail

3

Chọn nút

i

Chính

Có gắn dấu sao

Quảng cáo

1

Hoang Tuan Kiet

Quan trọng

Thư nháp

>

2

Hiện thêm

Nguyen Mai Hoa

Thư học tập - Diệu An thân mến!

Google Commuty Te.

Kem, finish setting up your new Go

Nguyen Duy An

Học nhóm - Chào các bạn!

Nháy chuột vào  để chọn thư.
Hình 7

14

Bài soạn thảo - Diệu An thân mến!
BaiTap-SoanTh...

Đã tạm ẩn

Đã gửi

.

Tìm kiếm trong thư

Soạn thư
Hộp thư đến

T

ê

Soạn thư

Mail

6

T
+

.

An toàn

– Không đọc, làm theo yêu cầu từ thư lạ.
– Thận trọng khi quyết định tải về tệp đính kèm, xoá thư.

Luyện tập

1 Khoanh vào chữ cái trước phát biểu SAI.
A. Một thư điện tử có thể có nhiều tệp đính kèm.
B. Không tải về tệp đính kèm trong thư lạ.
C. Cần thận trọng khi xoá thư.
D. Không thể xoá nhiều thư đồng thời.

2 Sắp xếp các việc dưới đây theo trình tự để soạn thư mới và gửi thư có
đính kèm tệp.
a) Chọn

Soạn thư

b) Gõ địa chỉ thư của người nhận, tiêu đề và nội dung thư.
c) Nháy chuột vào nút
d) Nháy chuột vào nút

Gửi

.

và chọn tệp đính kèm.

e) Đăng nhập hộp thư điện tử.
15

3 Sắp xếp theo trình tự xoá thư trong hộp thư đến.
.

a) Nháy chuột vào nút lệnh

b) Nháy chuột vào  để chọn thư cần xoá.
c) Chọn

.

Hộp thư đến

4 Sắp xếp theo trình tự xem nội dung tệp đính kèm thư.
a) Chọn

.

Hộp thư đến

b) Nháy chuột vào thư có tệp đính kèm.
c) Đăng nhập hộp thư điện tử.
d) Nháy chuột vào nút

để lưu tệp vào máy tính.

e) Mở thư mục chứa tệp rồi nháy đúp chuột vào tệp để xem nội dung.

5 Thực hiện các yêu cầu dưới đây.
a) Đăng nhập hộp thư điện tử của em.
b) Gửi một thư có đính kèm tệp cho bạn.
c) Xem nội dung tệp đính kèm thư bạn gửi cho em.
d) Đăng xuất hộp thư điện tử.

Em ã học
• Có thể sử dụng thư điện tử để trao đổi tệp.
• Có thể xoá một thư bằng cách:
+ Chọn thư điện tử cần xoá.
+ Chọn nút

16

.

Chủ đề



Bài

2. TÌM KIẾM THÔNG TIN

ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

3 Phòng chống bắt nạt trên mạng

Nhiệmvụ

1 Nhiệm vụ của nhóm em
Bắt nạt trên mạng gây ra những hậu quả nghiêm trọng, đặc biệt là đối với
trẻ em.
Nhóm em được cô giáo giao nhiệm vụ tìm hiểu, tạo, trình bày bài trình chiếu,
giúp các bạn trong lớp có thêm kiến thức, kĩ năng phòng chống bắt nạt
trên mạng.
Bài trình chiếu cần có
các nội dung chính như
Hình 1.
Hãy trao đổi với bạn và
cho biết nhóm em cần
làm gì để hoàn thành
nhiệm vụ được giao.

Nội dung chính của bài trình chiếu
 Bắt nạt trên mạng là gì?
 Các hình thức bắt nạt trên mạng.
 Hậu quả của bắt nạt trên mạng (có minh hoạ
bằng ví dụ thực tiễn).
 Cách phòng chống.
Hình 1. Nội dung chính của bài trình chiếu

2 Tìm kiếm thông tin để giải quyết vấn đề
Nhiệm vụ tạo bài trình chiếu là vấn đề nhóm em cần giải quyết. Để giải quyết
vấn đề này, nhóm em cần tìm hiểu về bắt nạt qua mạng.
Em có thể tìm kiếm thông tin về chủ đề này trên Internet.

17

a) Tìm hiểu "bắt nạt trên mạng là gì?"

Sử dụng máy tìm kiếm google.com.vn thực hiện tìm thông tin với từ khoá
"bắt nạt trên mạng là gì?", kết quả tương tự như ở Hình 2.
– Theo em, ở Hình 2, kết quả nào là phù hợp nhất và đáng tin cậy nhất? Tại sao?

......................................................................................................................
......................................................................................................................
Chú ý: Unicef là
tổ chức quốc tế có
nhiệm vụ bảo vệ
trẻ em trên toàn
thế giới. Wikipedia
là trang web mà
mọi người đều có
thể đăng tải, sửa
đổi các bài viết
trên đó.

bắt nạt trên mạng là gì?

Khoảng 2.230.000 kết quả (0,31 giây)

UNICEF

https://www.unicef.org › vietnam › bat-nat-truc-tuyen-l...

Bắt nạt trực tuyến là gì - Làm thế nào để ngăn chặn điều ...
Bắt nạt trên mạng là gì? Bắt nạt trên mạng là việc bắt nạt trên các công cụ kỹ thuật số. Nó có
thể diễn ra trên phương tiện mạng xã hội, ...
Wikipedia

https://vi.wikipedia.org › wiki › Bắt_nạt_trên_mạng

Bắt nạt trên mạng – Wikipedia tiếng Việt
Bắt nạt trên mạng hoặc quấy rối trên mạng là một hình thức bắt nạt hoặc quấy rối bằng các
phương tiện điện tử. Bắt nạt trên mạng và tấn công mạng cũng được ...
AIA Việt Nam

https://www.aia.com.vn › Trang chủ › Quay lại

Cyberbullying là gì? 7 điều nên làm khi bị bắt nạt qua mạng
Khi bị bắt nạt qua mạng nên làm gì? · Chặn tài khoản MXH với mục đích đe hoạ · Lưu giữ
bằng chứng · Nói chuyện với người tin cậy · Hạn chế công khai nhiều thông ...

Hình 2. Kết quả tìm kiếm
– Truy cập vào một

số kết quả tìm kiếm,
tổng hợp nội dung
để tạo trang chiếu
về "Bắt nạt qua
mạng là gì?'' (ví dụ
như ở Hình 3).

Bắt nạt trên mạng là gì?
 Bắt nạt bằng cách sử dụng
các công cụ kĩ thuật số.
 Có thể là đăng tin trên mạng
xã hội, nhắn tin, gọi điện
thoại,...
 Lặp đi lặp lại hành vi nhằm
mục đích khiến người khác
sợ hãi, tức giận hoặc xấu hổ.
Nguồn https://www.unicef.org/vietnam/vi/bat-nat-truc-tuyen-la-gi-lam-the-nao-dengan-chan-dieu-nay

Hình 3. Minh hoạ trang chiếu "Bắt nạt trên mạng là gì?"

18

Lưu ý:
+ Trên trang kết quả tìm kiếm, chọn thẻ
phù hợp với nội dung trang chiếu.

Hình ảnh

rồi chọn hình ảnh minh hoạ

+ Cần ghi địa chỉ trang web có nội dung, hình ảnh được sử dụng trong trang
chiếu (xem ví dụ ở Hình 3).
b) Tương tự, tìm kiếm thông tin trên Internet để hoàn thành các nội dung còn
lại của bài trình chiếu.
Gợi ý:
– Sử dụng các nội dung ở Hình 2 làm từ khoá tìm kiếm và các từ khoá như:
"những dạng cơ bản của bắt nạt qua mạng", "nạn nhân của bắt nạt trên mạng".
– Trang unicef.org/vietnam/vi có nhiều thông tin hữu ích, tin cậy về chủ đề
bắt nạt trên mạng. Em có thể truy cập, sử dụng công cụ tìm kiếm trên trang
web này để tìm thông tin cho bài trình chiếu. Hình 4 là một ví dụ minh hoạ.

Hình 4. Tìm thông tin trên trang unicef.org/vietnam/vi

19

– Tương tự, em cũng có thể truy cập, tìm thông tin về chủ đề bắt nạt qua
mạng trên trang web tongdai111.vn (Hình 5), xem chuyên mục kiến thức
trên trang web childsafe.vn (Hình 6).

Hình 5. Tìm thông tin trên trang web của Tổng đài điện thoại
Quốc gia Bảo vệ trẻ em

Hình 6. Chuyên mục Kiến thức trên trang web của
Văn phòng Hiệp hội An toàn thông tin Việt Nam

c) Trình bày bài trình chiếu, lấy ý kiến góp ý của nhóm khác để hoàn thiện
sản phẩm của nhóm em.
20

Luyện tập

1 Khoanh vào chữ cái trước những đáp án đúng.
Khi tìm hiểu về chủ đề bắt nạt qua mạng, những nguồn thông tin nào dưới
đây là đáng tin cậy?
A. Trang web unicef.org/vietnam/vi.
B. Trang web tongdai111.vn.
C. Chia sẻ của một người trên mạng xã hội facebook.
D. Các trang web có tên miền gov.vn.

2 Khoanh vào chữ cái trước phương án ghép đúng nhất.
Thông tin phù hợp với vấn đề cần giải quyết là:
A. Thông tin giúp trả lời được câu hỏi đặt ra.
B. Thông tin tin cậy.
C. Thông tin giúp trả lời được câu hỏi đặt ra và tin cậy.
D. Thông tin giúp trả lời được câu hỏi đặt ra và không biết rõ độ tin cậy.

3 Khoanh vào chữ cái trước đáp án đúng.
Hành vi nào dưới đây không phải là hành vi bắt nạt trên mạng?
A. Nhắn tin xúc phạm người khác.
B. Lôi kéo nhiều người vào bình luận, gây đau khổ cho người khác.
C. Chia sẻ hành vi ứng xử có văn hoá trên mạng.
D. Chia sẻ thông tin cá nhân của người khác với mục đích chế giễu,
bôi nhọ, gây hiểu nhầm.
E. Cố tình loại bỏ một ai đó ra khỏi nhóm tin nhắn, nhóm trên mạng xã hội,
nhóm chơi game.

3 Khoanh vào chữ cái trước phương án ghép SAI.
Hậu quả của bắt nạt trên mạng đối với nạn nhân, có thể là:
21

A. Lo âu, trầm cảm, tự dày vò bản thân, làm những việc nguy hiểm đến
tính mạng.
B. Tăng sự tự tin, mạnh dạn mở rộng mối quan hệ, giao tiếp với mọi người.
C. Sức khoẻ, kết quả học tập sa sút.
D. Căng thẳng, bất an, suy sụp.

4 Khoanh vào chữ cái trước đáp án đúng.
Để giải quyết bắt nạt trên mạng, em không chọn cách nào dưới đây?
A. Nói với người lớn ngay lập tức.
B. Không trả lời tin nhắn, thư điện tử của kẻ bắt nạt.
C. Rủ các bạn cùng nhau đe doạ lại kẻ bắt nạt mình.
D. Lưu và in tất cả tin nhắn để làm bằng chứng.

5 Thực hiện các yêu cầu dưới đây.

a) Theo phân công của thầy cô giáo, em hãy cùng với các bạn trong nhóm
thực hiện tìm kiếm thông tin, tạo bài trình chiếu về một trong ba chủ đề sau:
– Dụ dỗ, lừa đảo trên mạng.
– Thông tin xấu, độc hại trên mạng, không phù hợp với lứa tuổi của em.
– An toàn thông tin trên mạng.
Lưu ý: Trong bài trình chiếu cần có một số ví dụ minh hoạ cụ thể.
b) Trình bày bài trình chiếu, lấy ý kiến góp ý của các nhóm khác để hoàn thiện
sản phẩm của nhóm em.

Em ã học
• Thông tin phù hợp: Thông tin tin cậy và giúp trả lời câu hỏi đặt.
• Rủi ro trên mạng: bị bắt nạt, dụ dỗ, lừa đảo, thông tin không phù hợp với
lứa tuổi.
• Ứng xử khi gặp nguy hiểm trên mạng: Nói ngay lập tức với người lớn để
được giúp đỡ.
22

3. SOẠN THẢO VĂN BẢN

Chủ đề

Bài

1

Luyện tập soạn thảo văn bản

Nhiệmvụ

1 Sao chép, di chuyển, xoá văn bản
Tệp Ứng xử trên môi trường mạng.docx được lưu tại địa chỉ D:\THỰC HÀNH
có nội dung như Hình 1.

ỨNG XỬ TRÊN MÔI TRƯỜNG MẠNG (Nguồn Internet)
Quy tắc ứng xử ngoài đời thực cũng được áp dụng trong
thế giới trực tuyến. Khi tham gia sử dụng Internet, em đã
trở thành công dân của thế giới trực tuyến. Hãy nhớ rằng
bên cạnh những quyền lợi mà em có được trên mạng, em
cũng có trách nhiệm cụ thể khi tham gia sử dụng Internet.
Luôn tôn trọng những người mà em tiếp xúc qua điện
thoại, máy tính và các thiết bị công nghệ. Hãy đối xử với
người khác bằng cách mà em mong muốn được đối xử.
Quy tắc vàng:
Hình 1.

Từ văn bản ở Hình 1, em hãy thực hiện theo mỗi yêu cầu dưới đây để tạo
văn bản ở Hình 2.
– Chỉ thực hiện thao tác sao chép và xoá văn bản.
– Chỉ thực hiện thao tác di chuyển văn bản.
23

ỨNG XỬ TRÊN MÔI TRƯỜNG MẠNG
Khi tham gia sử dụng Internet, em đã trở thành công dân
của thế giới trực tuyến. Hãy nhớ rằng bên cạnh những
quyền lợi mà em có được trên mạng, em cũng có trách
nhiệm cụ thể khi tham gia sử dụng Internet. Quy tắc
ứng xử ngoài đời thực cũng được áp dụng trong thế giới
trực tuyến.
Quy tắc vàng: Luôn tôn trọng những người mà em tiếp
xúc qua điện thoại, máy tính và các thiết bị công nghệ.
Hãy đối xử với người khác bằng cách mà em mong muốn
được đối xử.
(Nguồn Internet)
Hình 2.

2 Định dạng đoạn văn bản
Thực hiện định dạng kí tự để được văn bản như ở Hình 3.

Arial, 16, đậm

Tahoma, 16

ỨNG XỬ TRÊN MÔI TRƯỜNG MẠNG
Khi tham gia sử dụng Internet, em đã trở thành
công dân của thế giới trực tuyến. Hãy nhớ rằng bên
cạnh những quyền lợi mà em có được trên mạng,
em cũng có trách nhiệm cụ thể khi tham gia sử
dụng Internet. Quy tắc ứng xử ngoài đời thực cũng
được áp dụng trong thế giới trực tuyến.

Tahoma, 16, đậm

Quy tắc vàng: Luôn tôn trọng những người mà
em tiếp xúc qua điện thoại, máy tính và các thiết bị
công nghệ. Hãy đối xử với người khác bằng cách mà
em mong muốn được đối xử.

Arial, 16, nghiêng

(Nguồn Internet)
Hình 3.

24

Luyện tập

1 Ghép nối.
Nút lệnh

Tổ hợp phím tắt

Chức năng

1)

a) Ctrl + C

A) Sao chép

2)

b) Ctrl + X

B) Cắt

3)

c) Ctrl + V

C) Dán

2 Tệp

Nguy